روستای گوشه
روستای گوشه یکی از زیباتریین روستاهای استان چهار محال وبختیای است 
قالب وبلاگ
نويسندگان
برنو

بـِرنو نوعی تفنگی تک تیر و بسیار قوی با برد زیاد (۴۵۰۰ متر) و کالیبر ۹۲/۷ میلیمتر است که نخستین بار در شهر برنو در کشور چکسلواکی ساخته شد.امتیاز ساخت آن به ایران داده شده‌است. برنو را چکسلواکی از تفنگی بنام ماوزر (mauser۹۸k) ساخت آلمان اقتباس کرده‌است . در روز هفتم بهمن ماه ۱۳۰۹ (۲۷ ژانویه ۱۹۳۰) درپی یک بررسی طولانی، شاه وقت که فرمانده کل نیروهای مسلح بود موافقت کرد که «ماوزر Mauser» ساخت آلمان پس از یک دوره آزمایش چندساله، تفنگ رسمی ارتش ایران شود. این آزمایش روی ماوزرهای «وی. زی ۲۴ ـ VZ » یعنی ماوزر ساخت سال ۱۹۲۴ صورت گرفت و ستاد ارتش در سال ۱۹۳۴ (۱۳۱۳) به آن نمره قبولی داد. از آن پس ماوزر که تولید انبوه آن از سال ۱۸۹۸ در «اوبرنادورف» آلمان آغاز شده بود و در طول جنگ جهانی اول به عنوان دقیقترین و خوشدست ترین تفنگ سبک بکار رفته بود جای تفنگهای روسی (ناگانت = نوغان) و انگلیسی و ... را در ارتش ایران گرفت. این تفنگ توسط دو برادر آلمانی به نام های «پتر پل» و «ویلهلم» ماوزر Mauser Brothers برای ارتش آلمان ساخته شده بود. کارخانه ماوزر بعدا شعبه خود را در شهر «برنو» واقع در ایالت موراویای چک اسلواکی دایر کرد و دولت ایران که مشتری کمپانی «اشکودا» بود ترجیح داد که تفنگهای ماوزر ساخت شهر برنو Brno را خریداری کند و از آن پس در ایران نام «برنو» بر تفنگهای ماوزر گذارده شد که پنج تیر و تک تیر بودند. از دهه ۱۹۴۰، ایران خود دست به ساختن برنو زد و آن را در کارخانه های تسلیحات (معروف به مسلسل سازی واقع در نزدیکی دوشان تپه).تفنگ برنو در سه مدل کوتاه و بلند و متوسط ساخته می‌شود. به تازگی در ایران جایگزین سلاح‌های شکاری گردیده‌است و به‌عنوان رایج ترین تفنگ شکاری گلوله زنی استفاده می‌شود. قیمت یک مدل کوتاه آلمانی آن به ۲ میلیون تومان می‌رسد. این در حالیست که در خارج از مرزهای ایران، معادل آلمانی و نیز یوگسلاوی آن فاقد چنین محبوبیتی هستند و قیمتی بین ۴۰۰ تا ۷۰۰ دلار آمریکا دارد.

برنو هنگامی که وارد خدمت ارتش آلمان شد، در کوتاه مدت مورد توجه سربازان ارتش قرار گرفت، این سلاح آنچنان خوشدست بود که تا پایان جنگ جهانی دوم مورد مصرف قرار میگرفت. هنگامی که آمریکا وارد جنگ جهانی دوم شد ام یک سلاحی بود که آمریکایی‌ها با آن می‌جنگیدند. برنو با آنکه بسیار خوشدست بود ولی در جنگهای تن به تن از فاصله نزدیک به کارامدی ام یک نبود. زیرا گلنگدن آن باعث کند شدن عملکرد آن میشد. به همین سبب با آنکه دقت تیر ام یک از برنو کمتر بود ولی تا آنکه گلنگدن آن کشیده شود، سربازان آمریکایی توان شلیک هشت تیر پیاپی را داشتند. آلمان نازی مدل ژ-43 و اس-تی-ژ-44 را پیاپی وارد خدمت کرد ولی حتی آنها نیز نتوانستند جایگاه برنو را تسخیر کنند.

برنو آنچنان مدل موفقی بود که با گذشت سالها ختی مدلهای باقیمانده در اسلحه خانه های ارتش ایران در اواخر جنگ ایران و عراق هنگامی که سایه ی فقر بر ارتش ایران گسترده شده بود، به عنوان سلاح تک تیرانداز همانند جنگ اول و دوم جهانی مورد استفاده قرار گرفتند.


برنو متعلق به امپراتوری آلمان نشان امپراتوری روی تفنگ دیده می شود



مدلی که در ایران با نام برنو شناخته می شود مدلیست که به ایران فروخته شده بود و همان مدل مشهور کارابینر می باشد. این سلاح با توجه به دقت بسیار بالا حتی امروزه نیز مورد توجه تیراندازان و شکارچیان قرار دارد. امروزه مدل بهینه سازی شده همین سلاح گلوله زنی برای استفاده شخصی همانند شکار توسط ماوزر و دیگر کارخانه‌های اسلحه سازی ساخته می‌شود. همچنین بسیاری از تفنگ‌های گلوله زنی سیستم گلنگدن بر پایه این سلاح را دارند. زمانی که سلاح ام یک وارد خدمت ارتش ایران شد، ارتش بسیاری از سلاحهای برنوی باقیمانده را فروخت، برخی از آنها با مزایده وارد بازار داخلی شدند که همکنون نیر با وجود کارکرد دراز مدت همچنان در دست شکارچیان داخلی بسبب نبود سلاحهای جدید می‌گردند و برخی نیز به خارج فروخته شدند و برخی بعنوان آهنپاره روانه صنایع فولاد شدند. امروزه بسیاری از کلکسیونرهای سلاح علاقمند خرید مدلهای آنتیک این سلاح هستند. نشانهایی که درست جلوی گلنگدن روی جان لوله قرار دارد حکایت از ارتشی دارد که آن سلاح در آن خدمت کرده، امروزه میتوان در کلکسیونها سلاحهای برنوی متعلق یه ارتش ایران، عثمانی و امپراتوری آلمان را یافت.


برنو متعلق به آلمان نازی نشان امپراتوری رایش روی تفنگ دیده می شود




تفگ شکاری کالیبر 06-30 اسپرینگفیلد مدل برنو. اخیرا صنایع دفاع سلاح گلوله زنی 270. با نام نخجیر ۳ ساخته است که کپی از برنو می باشد، با تفاوت کالیبر آن. همچنان که ذکر شد برنو مشتریان بسیاری در سراسر جهان دارد، بهمین سبب کارخانه اسلحه سازی ماوزر که همکنون تبدیل به کارخانه ی اسلحه سازی با تولید مصارف شخصی شده، این سلاح را در انواع و کالیبرهای گوناگون می سازد. گراورها و قنداقهای آنها بسیار گوناگون بوده و برخی از آنها با گراورکاری‌های بی‌نظیری ساخته شده و با قیمتهای کلان هزاران دلاری مشتریان خاص خود را می یابند و برخی در ساده ترین شکل ممکن با قنداق پلاستیکی بدون گراور به قیمت چند صد دلار قروخته می شوند. در سلاحهای شکاری، علاوه بر مارک و جنس قلمکاریهای موسوم به گراور عمده تعیین کننده ی قیمت سلاح میباشد.


تک تیرانداز آلمانی مجهز به برنو با دوربین ZF42 4x زایس

تفنگ برنو پس از ورود به ایران در ردیف سلاح‌های سازمانی ارتش قرار گرفت امابا ورود تفنگ ام ۱ جای خود را به این تفنگ نیمه خودکار داد.اما همچنان جایگاه خود را در بین مردم و بخصوص عشایر لر حفظ نمود چرا که به عقیده آنها برنو بهترین بوده و هست. دسترسی عشایر به این سلاح بعد از شهریور ۱۳۲۰ و انحلال ارتش ایران در پی حمله متفقین صورت گرفت.

برنوهای ساخت ۱۳۰۹ و ۱۳۱۷ از اهمیت و قابلیت‌های بالاتری برخوردار هستند اما مدلی قدیمی تر از این اسلحه وجود دارد که نقش شاهینی در حال پرواز را برخود دارد که ورود آن را به سال ۱۲۹۸ و توسط میرزا کوچک خان نسبت می‌دهند.

بی تردید یکی از عزیز ترین وسایل مرد بختیاری تفنگ اوست که همواره و در همه حال با او و جزء لاینفک شخصیت او به شمار می رود . مرد بختیاری در سروده ها و تصنیف های خویش هم ؛ چه مربوط به غم و درد فراق باشد و چه موسم شادی و وصل این نکته را گوشزد می کند که همه چیزم فدای تفنگیست که با من است . اشعاری مثل " هرچی دارُم قربونت غیرا تفنگُم " ویا " تفنگ دردت به جونم " و... خود مصداق روشنی بر این ادعا ست . البته این اعتقاد در دیگر فرهنگ ها ی ایلی هم کم و بیش دیده می شود اما به واقع در هیچ جایی به اندازه ی فرهنگ بختیاری نمود پیدا نمی کند . . . . . .

به نظر می رسد این اعتقاد تا حدودی متاثر از دو عامل درونی و بیرونیست :

1- عامل درونی را می توان نشأت گرفته از روحیات لطیف طبیعت مدارانه دانست.

2-عامل بیرونی که به مراتب مهمتر از عامل دیگر است ، محیط و طبیعت بکر و پر خطریست که بختیاری مدام با آن در نبرد و زورآزماییست .

لذا برای دفاع از خود و اطرافیانش نیازمند وسایل دفاعیست ، شاید این دیدگاه به مذاق بعضی خوش نیاید . اما به راستی تعصبی افراطیست اگر نپذیریم که میل به وسیله ی شکار و اسلحه در ذات اجداد ما نهادینه شده بود .
تاریخ بختیاری مملو است از جنگ های به حق و نا حق . رزم هایی که گاه با بیگانه و اجنبی بوده و گاه از سر عصبیتی افراطی و بدون منطق . گاه به دادخواهی مظلوم تیری از آن شلیک می شد و گاه بر سر هیچ و پوچ قلب بزرگمردی را می شکافت . این تفنگ در این رزمگاه ها سرنوشت بسیاری از حوادث تاریخی را رقم زد.شکار و تهیه ی خوراک مورد نیاز ایل . بز کوهی ، آهو یا گوزن ، انواع پرندگان اعم از کبک و تیهو و تراج و غیره توسط همین وسیله ی خوش دست و کم حجم شکار می شد . البته باید به موارد فوق گرگ و خرس و پلنگ وخلاصه درندگان را هم اضافه کرد که به خاطر حمله به آنها ویا احشامشان شکار می شدند .

مونس و همراز مرد بختیاری و مایه ی دلگرمی و رضایت خاطر او . ترقه ی مجالس عروسی و سرور ؛ ویا زینت بخش مراسم خاکسپاری بزرگمرد . و خلاصه الهام بخش سنگ شیر تراش کهنه کار که برنو یا تپانچه ای را به رسم دلاوری های متوفی بر شیر سنگی نقش می کرد .

اینها فقط گوشه هایی بود از آمیختگی تفنگ و سلاح با رگ و پی مرد بختیاری . دلاورانی که به اقتضای زمانه ی پر حادثه شان دست به اسلحه می بردند در اشعار بختیاری همیشه برنو بلند و پنج تیر پرون می نالند و اسب و مادیون می تازند.همچون اشعار ذیل :

تفنگ دردت به جونم تفنگ بی تو نمونم

تفنگ تا تونه دارم غم ندارم ای برارم رقیق روز روشن شو تارم

هر چی دارم قربونت غیر تفنگم گلمی یار گلم

یه امشو مهمونتم سحر وجنگم گلمی یار گلم

چه خش اسب کهر دولول ته پر بزنی کوک و تهی ری خدمت گل

وردارم پنج تیر پرون برم ومازه بزنم کوک من بال سی یار تازه

گل بیا زنارمه شال و قطارم مردن بند تشی ننگه وبارم

بیو من ایلمون با زین و اسبم بده برنو طلام ای در ودسم

[ ۱۳٩۱/۱۱/٤ ] [ ۱٢:٠٤ ‎ب.ظ ] [ حبیب اله جعفری ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

روستای گوشه یکی از زیباتریین روستاهای استان چهار محال وبختیار ی است که درچند کیلومتری شهر ناغان می
صفحات دیگر
فونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا ساز

ابزار وبلاگ | آی پک 4
قالب وردپرس | بک لینک
ناریا | یاس تم
فونت زيبا ساز